Fotowoltaika w ofercie przetargowej generalnego wykonawcy: jak wycenić zakres i nie stracić marży

PV w zapytaniu inwestora, zero zespołu PV, termin oferty biegnie

Fotowoltaika trafia do oferty przetargowej generalnego wykonawcy zwykle jako jeden z kilkudziesięciu zakresów – ale jako jedyny, którego dział ofertowania nie wycenia na co dzień. Inwestor wpisuje PV do programu inwestycji coraz częściej, termin złożenia oferty jest sztywny, a w zespole GW nie ma nikogo, kto rozróżnia konstrukcję balastową od kotwionej albo wie, co OSD wymaga przy instalacji powyżej 50 kWp. Efekt: zakres PV bywa wyceniany „stawką z internetu" i wchodzi do ryczałtu z błędem, który ujawni się dopiero na budowie.

Skala ryzyka jest nieproporcjonalna do wartości zakresu. PV to często 2–5% wartości kontraktu kubaturowego, ale błąd zakresowy w tym punkcie potrafi skonsumować kilka punktów procentowych marży całego kontraktu – bo przy ryczałcie różnicę między kosztorysem a rzeczywistością płaci generalny wykonawca. Do tego dochodzi ryzyko harmonogramu: awaryjne dokupowanie kompetencji PV w trakcie realizacji kosztuje typowo 30–50% więcej niż zakontraktowanie ich na etapie oferty, a opóźnienie zakresu grozi karami umownymi od inwestora.

Kompas zakresu: co naprawdę wchodzi w PV + elektrykę na budowie kubaturowej

Pełny zakres fotowoltaiczno-elektryczny na inwestycji kubaturowej składa się z sześciu elementów: projektu z częścią konstrukcyjną, warunków przyłączenia do OSD, wykonawstwa PV i elektryki, telemechaniki z monitoringiem, dokumentacji eksploatacyjnej oraz szkoleń i rozruchu. Wycena, która nie nazywa wszystkich sześciu, zostawia luki – a luka zakresowa w ryczałcie zawsze znajdzie właściciela i będzie nim GW.

• Projekt i część konstrukcyjna – dobór konstrukcji wsporczej pod nośność dachu, obliczenia balastu, koordynacja z konstruktorem hali. Więcej: nośność dachu pod PV.
• Warunki przyłączenia – procedura z OSD, bilans mocy obiektu, terminy liczone w miesiącach. Rozkładamy to w artykule o warunkach przyłączenia na inwestycji kubaturowej.
• Wykonawstwo PV i elektryki – montaż modułów i falowników, ale też trasy kablowe, rozdzielnice, integracja z elektryką obiektu.
• Telemechanika i monitoring – układy telemechaniczne i pomiary na potrzeby eksploatacji i serwisu (O&M).
• Dokumentacja eksploatacyjna – instrukcja eksploatacji, instrukcja odśnieżania dachu, procedury użytkowania: komplet pod odbiór przez inwestora.
• Szkolenia i rozruch – przeszkolenie personelu i wsparcie uruchomienia, pod GW lub bezpośrednio dla inwestora.

Art. 10 dyrektywy EPBD (UE) 2024/1275 wyznacza państwom termin do 31 grudnia 2026 r. na zapewnienie instalacji słonecznych na nowych budynkach publicznych i niemieszkalnych o powierzchni użytkowej ponad 250 m², gdy jest to odpowiednie technicznie oraz wykonalne ekonomicznie i funkcjonalnie. Wymagania dla konkretnej inwestycji sprawdzamy w przepisach krajowych. Dlatego zakres PV warto uwzględnić już w projekcie i ofercie. Szerzej: EPBD i fotowoltaika.

Gdzie kosztorys traci marżę: pięć powtarzalnych ryzyk wyceny

Marżę na zakresie PV traci się w pięciu powtarzalnych miejscach: w stawce za Wp oderwanej od dachu, w nienazwanych granicach zakresu, w pominiętej konstrukcji, w niedoszacowanym przyłączeniu i w pominięciu wymagań EPBD i ich wdrożenia w przepisach krajowych. Każde z tych ryzyk da się zamknąć na etapie oferty – żadnego nie da się tanio naprawić na budowie.

• Stawka „zł/Wp" bez analizy obiektu. Ta sama moc na lekkim dachu wymagającym kotwienia i na dachu z zapasem nośności pod balast to dwa różne budżety. Uśredniona stawka nie widzi tej różnicy.
• Brak granic zakresu. Kto robi trasy kablowe od falowników do rozdzielnicy głównej? Kto rozbudowuje rozdzielnicę? Kto odpowiada za przejścia przez przegrody ppoż.? Nienazwane styki między PV a elektryką obiektu to gotowe spory i aneksy.
• Pominięta konstrukcja. Balast, wzmocnienia, kolizje ze świetlikami i klapami dymowymi – pozycje, których nie ma w katalogowej cenie instalacji, a które potrafią zmienić budżet zakresu o kilkanaście procent.
• Niedoszacowane przyłączenie. Procedura z OSD ma własny harmonogram, niezależny od harmonogramu budowy. Jeśli oferta go nie uwzględnia, gotowa instalacja czeka na uruchomienie. Zobacz: co robić, gdy brakuje mocy przyłączeniowej.
• Oferty podwykonawców porównujemy po sprowadzeniu ich do wspólnego zakresu i listy wyłączeń. Zapytanie powinno określać te warunki przed przygotowaniem wycen.

Podwykonawca-specjalista na etapie oferty i wycena w 3–5 dni roboczych

Najskuteczniejszy sposób na zamknięcie ryzyka zakresu PV to wciągnięcie podwykonawcy-specjalisty już na etap ofertowania, a nie dopiero na budowę. W .KWARTZ wyceniamy zakres PV i elektryki na dokumentacji inwestora lub GW w 3–5 dni roboczych: generalny wykonawca dostaje konkretną konfigurację, harmonogram i cenę z nazwanymi granicami zakresu – gotowe do wklejenia w kosztorys przetargowy i do rozmowy z inwestorem.

Dla etapu ofertowania przyjmujemy orientacyjne zakresy 80–200 roboczogodzin pracy specjalistów i 2–4 tygodnie możliwego skrócenia procesu. To szacunki do porównania scenariuszy, które weryfikujemy względem zakresu oraz dokumentacji konkretnego przetargu. Zaplecze Kwartz obejmuje działalność od 2012 roku, ponad 50 MWp zrealizowanej fotowoltaiki i OC 10 mln zł. Projektowanie oraz wykonawstwo łączymy z wymaganiami DAFA DP 3.00. Pracujemy z klauzulą nieatakowania inwestora przez 24–36 miesięcy; zakres odpowiedzialności określamy w umowie. Modele współpracy opisujemy w artykule o pięciu modelach współpracy GW z firmą PV i na stronie dla generalnych wykonawców.